2026 г. 2 июня, вторник
Epress
Тег

#Ղարաբաղ-Հայաստան

Ղարաբաղը պայմանավորվել է առանց Հայաստանի․ վարչապետ

Ղարաբաղը պայմանավորվել է առանց Հայաստանի․ վարչապետ

Ստեփանակերտի և Բաքվի միջև ձեռք բերված պայմանավորվածությանը Հայաստանի Հանրապետությունը որևէ կերպ չի մասնակցել, այդ քննարկումների կողմ Երևանը չի եղել․ համաձայնությունը ձեռք է բերվել ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարության միջնորդությամբ։ Ժողովրդին ուղղված իր ուղերձում այս մասին ասել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։  Հայաստանյան իշխանությունների կեսօրից հետո հրապարակված հայտարարությանը ծանոթացել են ղարաբաղյան պաշտոնական տեղեկատվական հարթակներից։ «Իմացանք, որ Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունները ընդունել են ռուսական խաղաղապահ զորակազմի առաջարկությունը կրակի [երեկ կեսօրից սկսված ադրբեջանական հարձակման և դրա արդյունքում բռնկված ռազմական գործողությունների] դադարեցման վերաբերյալ։ Այդ տեքստի ձևավորմանը Հայաստանի Հանրապետությունը որևէ կերպ չի մասնակցել, քննարկումների կողմ չի՛ եղել։ Մեր առաջին նկատառումը այստեղ հետևյալն է՝ տեքստում հիշատակվում են «Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերը» և խոսվում է «Լեռնային Ղարբաղից Հայաստանի զինված ուժերի մնացած ստորաբաժանումների» մասին։ Այս փաստը մեզ համար այդքան էլ հասկանալի չէ։ Մենք բազմիցս ասել ենք, որ 2021 թվականի օգոստոսից Հայաստանի Հանրապետությունը Լեռնային Ղարաբաղում բանակ չունի՛։ Ամեն դեպքում, այս հայտարարությունը մենք ընդունում ենք ի գիտություն», - նշել է Փաշինյանը։ Եթե խաղաղապահները նման առաջարկություն են արել, դա, ըստ Փաշինյանի, ինքնին նշանակում է, որ նրանք «ամբողջությամբ և այլևս առանց վերապահումների ընդունել են Լեռնային Ղարաբաղի հայության անվտանգության ապահովման ամբողջական պարտավորությունը, ինչով պիտի լիարժեք պայմաններ ապահովեն, որպեսզի ԼՂ հայերի՝ իրենց տներում, իրենց հողի վրա արժանապատիվ և անվտանգ ապրելու իրավունքը պահպանեն»։ Սեպտեմբերի 20-ի կեսօրից հետո Ստեփանակերտից հաղորդել էին՝ ստիպված են եղել ընդունել կրակի դադարեցման վերաբերյալ ռուսական կողմի առաջարկը։ Հետագայում հրապարակված տեքստից ակնհայտ է՝ ռուս խաղաղապահների միջնորդությամբ Լեռնային Ղարաբաղը ընդունել է Ադրբեջանի գրեթե բոլոր պահանջները՝ «Հայաստանի զինված ուժերի մնացած ստորաբաժանումների դուրսբերում», «Լեռնային Ղարաբաղի զինված կազմավորումների լուծարում և ամբողջական զինաթափում», վերաինտեգրացմանը նվիրված բանակցություններ ադրբեջանական Եվլախում։ տե՛ս Լեռնային Ղարաբաղը ընդունել է Ադրբեջանի բոլոր պահանջները Փաշինյանը ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ Հայաստանի Հանրապետության հետ ըստ էության կապ չունեցող այս տեքստում հիշատակվում է Հայաստանի Հանրապետության անունը։ Սա, ըստ վարչապետի, «արդարացնում է իր երեկվա գնահատականը, որ Լեռնային Ղարաբաղի դեմ հարձակման նպատակներից մեկը Հայաստանը ներքաշելն էր ռազմական գործողությունների մեջ»։ Եթե դա հնարավոր լիներ, «դրա խորքային թիրախը պետք է լիներ Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը և ինքնիշխանությունը»։ Ռուս խաղաղապահների վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքների նկատմամբ երեկ մեկնարկած լայնածավալ հարձակումից հետո ռուսական ԱԳՆ-ի ներկայացուցիչը խոսում էր Հայաստանի կողմից պրահյան առաջարկություններին համաձայնելու մասին, Ռուսաստանի ԱԽ փոխնախագահն էլ սպառնում էր Նիկոլ Փաշինյանին՝ «գուշակեք ինչ ճակատագիր է նրան սպասվում»։ Հայաստանը վարչապետը ուղերձով դիմել էր ժողովրդին՝ «արտաքին և ներքին որոշ ուժեր փորձում են Հայաստանի Հանրապետությանը ներքաշել լայնածավալ էսկալացիայի մեջ», «ինչպես և սպասվում էր, այսօր տարբեր տեղերից հնչում են Հայաստանում հեղաշրջում անելու կոչեր»։ տե՛ս Ադրբեջանը հարձակվել է հայերի վրա. Մոսկվան ու Բաքուն արտահայտվում են Տեղի ունեցածը Հայաստանը ընդունում է ի գիտություն և կշարունակի հետևել հետագա զարգացումներին՝ այսօրվա ուղերձում շարունակել է Փաշինյանը․ «Վերջին տեղեկատվությունը, որ ես ստացել եմ Լեռնային Ղարաբաղից, այն է, որ ռազմական գործողությունների ինտենսիվությունը կտրուկ նվազել է։ Չեմ կարող ասել, որ զրոյացել է, բայց կտրուկ նվազել է։ Եվ մենք հույս ունենք, որ ռազմական էսկալացիան չի շարունակվի»։ Ամենակարևոր հարցը հիմա հետևյալն է՝ Լեռնային Ղարաբաղի հայերի իրենց տներում ապրելու իրավունքը պետք է լիարժեք կերպով ապահովվի Ռուսաստանի Դաշնության կողմից․ «Մենք կհետևենք իրադարձություններին, իհարկե նաև որոշակի մտքեր փոխանակում գուցե ունենանք մեր միջազգային գործընկերների հետ այս իրադրության հետ կապված»։ Քիչ առաջ Վլադիմիր Պուտինը հույս է հայտնել, որ Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հակամարտության լուծումը հնարավոր կլինի տեղափոխել խաղաղ ճանապարհ։ Չինաստանի արտգործնախարար Վան Յիի հետ հանդիպման ընթացքում նա նշել է, որ ռուս խաղաղապահների տեղակայման հիմնական կետում ավելի քան 2 հազար խաղաղ բնակիչներ են գտնվում, որոնցից ավելի քան հազարը երեխաներ են․ «Մենք շատ սերտ կապի մեջ ենք հակամարտող բոլոր կողմերի և Երևանի, Ստեփանակերտի և Բաքվի իշխանությունների հետ: Հուսով եմ, որ մեզ կհաջողվի հասնել դեէսկալացիայի»։  Մոսկվան սպասում է Փաշինյանի ու Պուտինի հեռախոսազրույցի ժամկետները համաձայնեցնելուն՝ հայտնել է Ռուսաստանի նախագահի խոսնակ Դմիտրի Պեսկովը։ Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև շփումները աշխատանքային մակարդակում շարունակվում են․ անհրաժեշտության դեպքում զրույց կկայանա նաև Պուտինի և Ալիևի միջև։

Ղարաբաղի ընդդիմության մի մասը բողոքում է տեղաշարժի աննախադեպ ակտիվացումից

Ղարաբաղի ընդդիմության մի մասը բողոքում է տեղաշարժի աննախադեպ ակտիվացումից

Հունիսի 4-ից սկսած Ղարաբաղից Հայաստան և Հայաստանից Ղարաբաղ մարդկանց տեղաշարժը մասնակիորեն վերականգնվել է։ Համացանցում տեսանյութեր են հայտնվում, որոնցում երևում է՝ ինչպես են հայերն անցնում ադրբեջանական անցակետով։ Կին-սահմանապահները ստուգում են անձնագրերը, հարցեր են տալիս։ Տղամարդ-սահմանապահները հսկում են տարածքը։ Ադրբեջանական լրատվամիջոցները սա ներկայացնում են որպես միջանցքի «անխափան» գործունեության վկայություն։ Մարդկանց տեղաշարժը իրականացվում է բացառապես ռուսական խաղաղապահ զորախմբի ուղեկցությամբ։ Երբեմն անցակետով նաև Կարմիր Խաչի մեքենաներն են գնում (գրեթե մեկ ամիս ԿԽՄԿ-ն միջանցքից չէր օգտվում՝ բանակցում էին կարգի շուրջ)։ Ադրբեջանցիները ստուգում են նաև հումանիտար առաքելության մեքենաները՝ բուժառուների և նրանց ուղեկցողների անձնագրերը։ Մայիսի սկզբից (ադրբեջանական անցակետի տեղադրումից և առաջին գործարկումից հետո) ճանապարհը հսկում է նաև Ղարաբաղի ոստիկանությունը։ Որպեսզի մարդիկ «չհայտնվեն ադրբեջանական քարոզչության թակարդում»՝ ղարաբաղցի ոստիկանները կանխում են միջանցքից (հետևաբար՝ նաև անցակետից) օգտվելու փորձերը։ Պաշտոնական Ստեփանակերտը, մինչ այդ, * պահանջում է ի կատար ածել Արդարադատության միջազգային դատարանի որոշումը՝ ապահովել միջանցքով մարդկանց և բեռների անխափան, անխոչընդոտ տեղաշարժը, * հիշեցնում է 2020-ի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության մասին, համաձայն որի Լաչինի միջանցքը պետք է գտնվի բացառապես ռուս խաղաղապահների վերահսկողության ներքո, * հայտարարվում է, որ ադրբեջանական անցակետը ապօրինի է։ Անվտանգության երաշխիքների բացակայության պայմաններում Ստեփանակերտը սկզբում խուսափում էր արտոնել սեփական քաղաքացիների՝ անցակետով տեղաշարժը։ Հետագայում որոշ բացառություններ արվեցին՝ ծանր հիվանդների համար, որոնց ուղեկցում էր Կարմիր խաչը, և անհետաձգելի խնդիրներ ունեցող քաղաքացիների համար, որոնց ուղեկցում էին ռուս խաղաղապահները։ տե՛ս Ղարաբաղի հայերին խեղդում են․ Շուշիում տոն է Ղարաբաղի ընդդիմության մի մասը այժմ բողոքում է տեղաշարժի աննախադեպ ակտիվացումից։ Նախագահ Արայիկ Հարությունյանին նրանք մեղադրում են ապօրինի անցակետը լեգիտիմացնելու համար։ Ինչո՞ւ է Արցախի իշխանությունը խախտել իր իսկ սահմանած կարմիր գիծը և որոշում կայացրել, որ արցախցիները պետք է օգտվեն Լաչինի միջանցքում տեղակայված ադրբեջանական անցակետից՝ այս հարցի պատասխանը «Արցախի անվտանգության և զարգացման ճակատ» շարժման անդամները երեկ կայացած հանդիպման ժամանակ փորձել են պարզել հենց Հարությունյանից։ «Արցախի անվտանգության և զարգացման ճակատը» ստեղծվել է ռուսաստանցի միլիարդատեր, անցյալ տարի Ղարաբաղ տեղափոխված, Ղարաբաղի պետնախարար դարձած և պաշտոնանկ արված Ռուբեն Վարդանյանի նախաձեռնությամբ։ Այժմ Վարդանյանը ղարաբաղյան ընդդիմության առաջնորդներից մեկն է, ըստ տեղացիների՝ մրցում է Ղարաբաղի պաշտպանության նախկին նախարար, ԱԽ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Սամվել Բաբայնի և համագործակցում նախկին նախագահներ Բակո Սահակյանի և Արկադի Ղուկասյանի հետ։ Ճակատին անդամակցում են Ղարաբաղի գործող պատգամավորները և մի շարք հասարակական գործիչներ։ տե՛ս Քաղաքական խաղեր, մոսկովյան ոճ․ հանրահավաք Ստեփանակերտում Հանդիպումից հետո հայտարարվել է, թե ադրբեջանական անցակետից օգտվելու որոշումը նախագահը բացատրել է հանրային պահանջով։ «Որոշում էր կայացվել, որ դա կարմիր գիծ է։ Մեզ համար անընդունելի, չգիտենք ինչ-ինչ պատճառներով՝ այսօր դա այլևս կարմիր գիծ չէ։ Արդեն իշխանության կողմից որոշում է ընդունվել, որպեսզի քաղաքացիները անցնեն։ Արայիկ Հարությունյանը փորձեց դա ներկայացնել որպես հանրային պահանջ, փորձեց մեզ բացատարել, որ դա հանրային պահանջ է, շատ մարդիկ տարբեր հարցեր ունեն, խնդիրներ ունեն։ Չնայած մինչև այդ էլ Կարմիր խաչը... մեր համար էն ժամանակ ընդունելի էր, որ Կարմիր խաչի միջոցով մեր հիվանդներին տեղափոխենք։ Սակայն տեսնում ենք, որ արդեն շատ ավելի լայն շրջանակներ են սկսել օգտվել, որը անընդունելի է մեր համար», - մեկնաբանել է Ղարաբաղի խորհրդարանաի ընդդիմադիր «Արդարություն» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Գալստյանը։ Գալստյանը վստահ է, որ նման հանրային պահանջ Ղարաբաղում չկա։ Ասում է՝ ավելի քան 60 հազար մարդ (որոնց թվում է, ի դեպ, նաև Արայիկ Հարությունյանը) միացել է «Ոչ Արցախի էթնիկ զտմանը» ստորագրահավաքին, որում հստակ գրված է, որ Լաչինի միջանցքում տեղադրված «ադրբեջանական անցակետը կարմիր գիծ է»։ Դեռևս «բնապահպանական բլոկադայի» օրերին շրջափակման մեջ մնացած մարդիկ մասնավոր զրույցներում բողոքում էին կոռուպցիայից (խաղաղապահները մարդկանցից փող են վերցնում՝ Հայաստան անցակացնելու, Հայաստանից հետ բերելու համար, հարուստները և պետական որոշ պաշտոնյաներ երբ պետք է՝ կարողանում են գնալ-գալ, աղքատները փակի տակ են մնացել և այլն)։ Ընատեկան, կրթական, առողջական, աշխատանքային հարցեր կան, շատերը ստիպված փող էին վճարում՝ Հայաստան գալու, Հայաստանից հետ վերադառնալու համար։ Ստվերային այս գործարքների մասին պարբերաբար ակնարկում էին նաև ընդդիմադիր ակտիվիստները։ Հրապարակավ խոսելուց մարդիկ խուսափում էին։ տե՛ս Մեզ վտարում են, բացեք ճամփեն Մյուս կողմից՝ առողջական խնդիրներ ունեցող մարդկանց հարազատները բողոքում էին (այդ թվում՝ հրապարակավ) որ անցակետի տեղադրումից հետո հերթերը մեծացել են, ամիսներով սպասում են՝ երբ են հիվանդներին տեղափոխելու Հայաստան։ տե՛ս Ադրբեջանական անցակետը հայերին ճնշելու համար է. երկու օրինակ Ադրբեջանական անցակետի տեղադրումից հետո խնդիրները ավելի են բարդացել։ Սկզբում հույս կար, որ ռուսական կողմին կհաջողվի հասնել հսկիչ կետի հեռացմանը։ Բանակցությունները, սակայն, արդյունք չեն տվել։ տե՛ս Ռուսաստանին ուղղված գանգատներ կան, բայց ավելի լավ այլընտրանքներ չկան տե՛ս Քառօրյա բանակցությունների մասին՝ Երևանից և Բաքվից Ընդդիմադիր պատգամավորը այս հարցերից չի խոսել, փոխարենը՝ հիշեցրել է, որ ադրբեջանական անցակետը անվտագ չէ․ «․․․Կոնկրետ ինչը՝ ես չեմ կարող ասել, բայց խոսալով մարդկանց հետ, ովքեր որ գալիս են, գնում են, խոսում են, որ շատ անհարգալից վերաբերմունք է լինում, որը որ անընդունելի է, հային վայել չէ այդ ճանապարհով գնալը․․․»։ Պարզ չէ նաև՝ ինչ է լինելու արցախյան պատերազմի մասնակիցների (այսչնքն՝ Ղարաբաղում ապրող տղամարդկանց մեծ մասի) հետ։ Որքանո՞վ է անվտանգ նրանց տեղաշարժն այդ անցակետով։ Երաշխիքներ, որ մարդկանց այնտեղից չեն առևանգի, չեն տանի Բաքու, ինչ-որ մեղադրանքներ չեն առաջադրի, չկան։ տե՛ս «Ադրբեջանի ցուցակում սաղս սև ենք»․ ղարաբաղցիները կանչում են փողոց «Չկա հայկական կողմից որևէ երաշխիք, որևէ գործողություն չենք տեսնում, որ եթե հանկարծ խնդիր ստեղծեն, ինչպե՞ս ենք մենք վերաբերվելու, ի՞նչ ենք մենք անելու։ Հույսներս ամբողջովին ռուս խաղաղապահների վրա է, հայկական որևէ երաշխիք չկա։ Ռուսական միգուցե կա, ես տեղյակ չեմ», - Արայիկ Հարությունյանի հետ հանդիպումից հետո ասել է Դավիթ Գալստյանը։ «Լեռնային Ղարաբաղում արդեն մի քանի ամիս չկան գազ և էլեկտրաէներգիա, Լաչինի միջանցքում իրավիճակը շարունակում է մնալ բավականին լարված: Այժմ մթերքների մատակարարումները Լեռնային Ղարաբաղ իրականացվում են ռուս խաղաղապահների աջակցությամբ, դա սահմանափակ քանակի մթերքներ են: Հումանիտար ճգնաժամը Լեռնային Ղարաբաղում շարունակվում է, և դա նույնպես շատ կարևոր հարց է, որը, վստահ եմ, այսօր կքննարկենք», - Վլադիմիր Պուտինի հետ այսօրվա հանդիպման մեկնարկին հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը։ Դեկտեմբերից ի վեր Լաչինի միջանցքում ստեղծված իրավիճակը քննարկման առարկա է, բայց շրջփակումն ու էներգետիկ ճգնաժամը առ այժմ չեն վերացվել։

Часть карабахской оппозиции недовольна беспрецедентной активизацией передвижения людей

Часть карабахской оппозиции недовольна беспрецедентной активизацией передвижения людей

С 4 июня передвижение людей из Карабаха в Армению и из Армении в Карабах частично восстановлено. В сети появляюстя видео того, как армяне проходят через азербайджанский КПП. Пограничницы проверяют паспорта, задают вопросы. Пограничники контролируют территорию. Азербайджанкие СМИ представляют это в качестве свидетельства "бесперебойной" деятельности коридора. Передвижение людей осуществляется исключительно в сопровождении миротворческого контингента. Иногда через пропускной пункт проезжают машины Красного Креста (такой возможности у организации не было почти месяц - велись переговоры по поводу порядка проезда). Азербайджанцы проверяют в том числе авто гуманитарной миссии, паспорта пациентов и их провожатых. С начала мая (после установки и первого запуска азербайджанского КПП) карабахская Полиция тоже взялась за контроль дороги. Чтобы люди "не оказались в ловушке азербайджанской пропаганды", полицейские предотвращают попытки воспользоваться коридором, а следовательно и КПП. Между тем, официальный Степанакерт - требует привести в исполнение решение Международного суда, обеспечив бесперебойную, беспрепятственную перевозку людей и грузов; - напоминает о заявлении от 9 ноября 2020г., согласно которому Лачинский коридор должен находиться исключительно под контролем российских миротворцев; - заявляет, что азербайджанский КПП незаконен. В условиях отсутствия гарантий безопасности Степанакерт сначала уклонялся от санкционирования прохождения своих граждан через контрольно-пропускной пункт. Впоследствии были сделаны исключения для тяжело больных, которых сопровождал Красный Крест, и для имеющих неотложные проблемы - их сопровождали миротворцы. см. также Армян Карабаха душат. В Шуши праздник Часть карабахской оппозиции протестует против беспрецедентной активизации передвижения. Президента Араика Арутюняна винят в легитимизации незаконного КПП. Почему местная власть нарушила красную черту, которую сама же и обозначила, и приняла решение о том, что арцахцы должны пользоваться азербайджанским КПП, установленным в Лачинском коридоре. Ответ на этот вопрос в ходе состоявшейся на днях встрече пытались получить от Арутюняна члены движения "Фронт безопасности и развития Арцаха".  Движение было создано перебрвшимся в Карабах в прошлом году российским миллиардером Рубеном Варданяном, назначенным госминистром, а впоследствии снятом с должности. Сейчас Варданян стал одним из лидеров оппозиции. По словам местных, он соперничает с бывшим министром обороны Карабаха, бывшим секретарем Совбеза Самвелом Бабаяном и сотрудничает с экс-президентами Бако Саакяном и Аркадием Гукасяном. Во Фронт вступили некоторые карабахские депутаты и общественные деятели. см. также Митинг в Степанакерте: Дворцовые интриги и московская наглость После встречи было объявлено, что решение пользоваться КПП президент объяснил общественным требованием. "Было принято решение о том, что это - красная черта. Для нас неприемлемо, по каким-то причинам это уже не красная черта. Араик Арутюнян попытался выдать это за общественное требование, объяснить, что оно таково, у многих имеется множество вопросов, проблем. Тогда для нас приемлемо, чтобы наших больных перевозил Красный Крест. Однако мы видим, что КПП стали пользоваться более широкие круги, это неприемлемо", - заметил глава оппозиционной фракции "Справедливость" Давид Галстян. Он уверен, что подобного общественного требования в Карабахе нет. Более 60 000 человек (в том числе - Араик Арутюнян) поддержали, по его словам, сбор подписей под лозунгом "Нет этнической чистке Арцаха", в тексте сказано, что установленный в Лачинском коридоре азербайджанский КПП является красной чертой. Еще в дни так называемой "экологической блокады" остававшиеся в ней люди жаловались в частных беседах на коррупцию (российские миротворцы берут с людей деньги за перевод в Армению и обратно, богачи и некоторые государственные деятели могут, когда нужно, выезжать и въезжать в Карабах, бедняки в блокаде и т.д.). Существуют семейные обстоятельства, вопросы, связанные с медициной и образованием, многим приходилось платить, чтобы выехать в Армению и затем вернуться. На эти теневые сделки время от времени намекали и оппозиционеры. Говорить об этом публично люди не хотят. см. также Нас убивают, откройте дорогу. Карабахцы пообщались с «духовитыми» российскими миротворцами С другой стороны, родственники людей с проблемами со здоровьем жалуются (в том числе публично) на том, что после установки контрольно-пропускного пункта очереди выросли, ждать возможности перевозки больных в Армению приходится месяцами. см. также Азербайджанский КПП как способ давления на армян После установки КПП проблемы усугубились. Поначалу была надежда на то, что российской стороне удастся добиться устранения контрольного пункта. Переговоры, однако, не дали результата. см. также КПП в Лачине: Жалобы на Россию есть, альтернатив нет На эти темы оппозиционный депутат не говорил. Вместо этого напомнил, что азербайджанский КПП небезопасен: "Что именно - я сказать не могу, но по разговорам с людьми, которые выезжают, приезжают, говорят, что отношение очень неуважительное, это неприемлемо, армянам не подобает ездить по этой дороге". Непонятно, что будет с участниками карабахской войны, то есть с большей частью проживающих в Карабахе мужчин. Гарантий того, что их не станут похищать, увозить в Баку и предъявлять обвинения, нет. см. также Нештатные карабахцы зовут на улицу "С армянской стороны нет никакой гарантии, никакого действия мы не видим... если вдруг они создадут проблему, как мы среагируем? Что мы будем делать? Вся надежда на российских миротворцев, никакой гарантии с армянской стороны нет. Возможно, есть с российской, я не знаю", - сказал Давид Галстян после встречи с президентом. Накануне в ходе встречи с президентом РФ премьер-министр Армении рассказал, что в Карабахе уже несколько месяцев нет газа и электричества, ситуация в Лачинском коридоре остается довольно напряженной. "К сожалению, там остается напряженной гуманитарная ситуация. Ситуация в Лачинском коридоре остается довольно-таки напряженной. Между прочим, должен подчеркнуть, что сейчас доставки продовольствия в Нагорный Карабах проводятся с помощью российских миротворцев, и это ограниченное количество продовольствия. В общем, гуманитарный кризис в Нагорном Карабахе продолжается, и это тоже очень важный вопрос. Я уверен, сегодня мы обсудим". Сложившаяся ситуация обсуждается с декабря прошлого года, но блокада и энергетический кризис не устранены.