Դեմ եմ բոլորին, բացի զենքից
Որպեսզի, ինչպես երազում է Իշխան Գևորգյանը, աշխարհում հայ ասելուց պատկերացնեն ոչ միայն Քիմ Քարդաշյան, այլ նաև սնայպեր։
Պիտակ
#միլիտարիզմ
"Просто государство" вместо "армии-нации"
"Если ты позиционируешь себя в качестве нации-армии, то непременно генерируешь против себя другие армии. Мы хотим иметь сильную...
«Ազգ-բանակի» փոխարեն «պարզապես պետություն»
Հայաստանի վարչապետն առաջարկում է հրաժարվել «ազգ-բանակ» էկզոտիկ հայեցակարգից, որն առաջ էր քաշվել Սերժ Սարգսյանի պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանի կողմից, և փորձել դառնալ «պարզապես պետություն»։ «Մեր միջին վիճակագրական իմիջն աշխարհում կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ՝ աշխարհը մեզ ընկալում է որպես ազգ-նահատակ», - պետբյուջեի նախագծի քննարկման ժամանակ ասել է Նիկոլ Փաշինյանը, որը իր կառավարության առաքելությունը տեսնում է այդ կարգավիճակը հաղթահարելու մեջ։ Այս օրակարգը, ըստ Փաշինյանի, նոր չէ։ Նախկինում ազգ-նահատակի կարգավիճակից փորձել են ազատվել՝ «ազգ-բանակ» դառնալով։ Փաշինյանի «մտորումները» հիմա հանգեցրել են նրան, որ «ազգ-բանակն ազգ-նահատակ բանաձևի տրամաբանության և շարունակության մեջ է»: «Եթե դու դիրքավորվում ես որպես ազգ-բանակ, անխուսափելիորեն քո դեմ գեներացնում ես այլ բանակներ: Մենք ուզում ենք ուժեղ բանակ ենք ունենալ։ Ուզում եմ հարց տանք մեզ՝ ումի՞ց ու ինչքա՞ն ուժեղ բանակ ենք ուզում ունենալ։ Լավ, կարող ենք խնդիր դնել, կարող ենք և պիտի ունենանք մի երկրի բանակից ավելի ուժեղ բանակ։ Իսկ եթե երկու երկրների հետ է մեր խնդիրը, եթե պարզվի, որ երեք երկրի հետ է մեր խնդիրը, չորս կամ հինգ երկրի հետ է մեր խնդիրը, եթե պարզվի՝ մեր խնդիրը ոչ միայն մեր թշնամիների հետ է, այլ նաև մեր բարեկամների հետ է, մենք ումի՞ց ու ինչքա՞ն ուժեղ բանակ պետք է ունենանք։ ․․․Ես ասում եմ, որ ազգ-նահատակ, ազգ-բանակ բանաձևերը հաղթահարելու համար մեզ պետք է որդեգրել մեկ այլ, բոլորովին ուրիշ տրամաբանություն՝ պարզապես պետության տրամաբանությունը, որը գործում է միայն ու միայն, բացառապես սեփական շահերին համապատասխան», - Ազգային ժողովի ամբիոնից ասել է վարչապետը։ Պետությունը, ըստ նրա, ունի կոնկրետ տարածք՝ պատասխանատվության կոնկրետ գոտի, և գործում է միայն ու միայն այդ տարածքի շահին համապատասխան։ Շահը Փաշինյանը տեսնում է տնտեսական զարգացման մեջ, որը 2020-ի պատերազմում պարտությունից հետո կապում է կոնֆլիկտի հաղթահարման, հարևանների հետ հարաբերությունների վերականգնման, առևտրային ուղիների ապաշրջափակման մեջ։ «Եվ երկրորդը՝ պետությունը պետք է ինքն իրեն սահմանափակի միջազգային հարաբերությունների հռչակված և ընդունված կանոններով և օրենքներով։ Սա ասում եմ հատկապես հիմա, երբ թվում է, թե միջազգային հաստատված օրենքներն ու կանոնները բոլորը և ամեն տեղ ոտնահարում են։ Մենք պետք է դիրքավորվենք որպես մի պետություն, որն ինքն իրեն հռչակում և սահմանափակում է միջազգային հանրահռչակված կանոններով գործելուն համապատասխան։ Սա նշանակում է ստեղծել անվտանգային մի համակարգ, որի առաջին գծում բանակը չէ։ Բանակից առաջ կան բուֆերներ։ Որո՞նք են այդ բուֆերները։ Օրինակ՝ տնտեսական փոխկախվածությունները, որից առաջ կա ուրիշ բուֆեր՝ միջազգային կանոնները, որի ոտնահարումներից այսօր բողոքում են բոլորը: Բայց եթե բոլորը և ամենուր բողոքում են դրա ոտնահարումներից, նշանակում է՝ այդ կանոններին հավատարիմ լինելը դրական գործելակերպ է, որը ձևավորում է ևս մեկ բուֆեր բանակից առաջ։ Այս պայմաններում է, որ ուժեղ բանակ ունենալու օրակարգը կարող է լինել լեգիտիմ, արդարացված և ապահովել անվտանգություն՝ անվտանգության շղթայի մեջ որպես մի և հերթական օղակ», - նշել է Հայաստանի վարչապետը։ Հեղափոխության ժամանակ և նույնիսկ դրանից հետո Փաշինյանը գրեթե չէր խոսում կոնֆլիկտից։ Պատերազմում պարտությունը ստիպել է նրան վերանայել իր քաղաքականությունը։ Հիմա վարչապետը համարում է, որ հենց կոնֆլիկտի մեջ է «մեր բոլոր խնդիրների» արմատը։ «Այս դահլիճում և մեր հասարակության մեջ շատ է քննարկվում արտագաղթի թեման։ Կարծում եմ՝ այս հարցով էլ պետք է առերեսվել մի շատ պարզ ճշմարտության։ 90-ականների սկզբից անընդհատ խոսում ենք արտագաղթից, բերում ենք ամենատարբեր պատճառներ՝ սկսած անարդարություններից և վերջացած սոցիալական, իրավական խնդիրներով, ենթակառուցվածքների վատ վիճակով, բիզնես-խնդիրներով։ Դրանք բոլորը ճշմարիտ են։ Բայց դրանք՝ լինելով ճշմարիտ (և այդ մասին ընդունված է հրապարակորեն խոսել), պատճառների 10-20 տոկոսն են։ Եկեք խոստովանենք ի վերջո, որ արտագաղթի պատճառները մոտ 90 տոկոսով կապված են մեր վարած տարածաշրջանային քաղաքականության հետ։ Արտագաղթի 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11-րդ պատճառը մեր կոնֆլիկտային հարաբերություններն են մեր միջավայրի հետ։ 12-րդը կարող է լինել սոցիալական բարդությունը, բայց եկեք ասենք՝ այդ սոցիալական բարդությունների մի մեծ մասը կապված են կոնֆլիկտային միջավայրի հետ։ 13-րդ էլ կարող է լինել արդարության պակասը, բայց եկեք խոստովանենք՝ դա էլ մի որոշակի չափով կապված է մեր կոնֆլիկտային միջավայրի հետ։ Այդ մասին խոսել ընդունված չէ։ Մենք երկար տարիներ չենք խոսել այդ կոնֆլիկտային միջավայրում իրենց վրա շատ մեծ պատասխանատվություն վերցրած մարդկանց ներհայաստանյան պահվածքի և կարգավիճակի մասին», - եզրակացրել է պաշտոնյան։ Ելույթի վերջնամասում Փաշինյանը սահուն անցում է կատարել Ղարաբաղյան խնդրին և դրա տրագիկ հանգուցալուծմանը։ Վերհիշել է 2019 թվականի իր սկանդալային հայտարարությունը՝ «Արցախը Հայաստան է և վերջ», որը մեկնաբանվել էր որպես ռազմական առճակատում հրահրող։ Փորձել է արդարանալ․ «2018 թվական կամ 2017, 2016 թվական՝ Ղարաբաղն ի՞նչ է։ Անկախ պետությո՞ւն է։ Չէ՛։ Եթե անկախ էր, ճանաչեի՛ք։ Ասել ենք՝ չէ, անկախ պետություն չի։ Ուրեմն ի՞նչ է։ Ադրբեջա՞ն է։ Չէ։ Ով ասեր, որ Ղարաբաղը Ադրբեջան է, պարզ է՝ ինչ արձագանքի կարժանանանք։ Լավ, Ղարաբաղը Հայաստա՞ն է։ Չէ, Ղարաբաղը Հայաստան չի։ Լավ, բա ի՞նչ է»։ Ելույթը շարունակվել է այլաբանությամբ՝ մարդ «կարող է հղի լինել 9 ամիս», 9 ամիս անց «պետք է մի որևէ բան տեղի ունենա»։ Ասել է թե՝ ստատուս-քվոն հնարավոր չէր անվերջ երկարաձգել։ «Որ մենք այդ հղիությունը պետք է ևս 9 ամսով երկարացնենք՝ աբսուրդ մոտեցում էր։ Ի՞նչ է տեղի ունեցել 2019 թվականին, ինչքանո՞վ է ճիշտ եղել այն քաղաքականությունը, որը մենք վարել ենք։ Եթե մեր քաղաքականությունը գնահատում ենք Լեռնային Ղարաբաղի հարցը՝ մեր պայմանական հղիությունը ևս 9 ամիս ձգելու տրամաբանությամբ, ապա մեր վարած քաղաքականությունը կարելի է համարել սխալ։ Եթե իհարկե մոռանանք, որ խնդրի ձևակերպումն ի սկզբանե սխալ էր», - նշել է վարչապետը։ Խնդրի ճիշտ ձևակերպումը նա տեսնում է «պետությունը պահելու շանս ստանալու» մեջ․ «Այն քաղաքականությունը, որը մենք վարել ենք կամ վարում ենք, ոչ թե ճիշտ կամ սխալ է, այլ միակ հնարավոր տարբերակն էր, միակ հնարավոր տարբերակն է այսօր, որ մեզ պետություն ունենալու շանս է տալիս։ Շատ բան կախված է նրանից, թե մենք ինչպես կօգտագործենք այդ շանսը»։ Ելույթն ավարտվել է նախընտրական տրամաբանությամբ՝ «մենք պետք է զգուշորեն անցնենք դեռևս ականապատ դաշտի միջով», «ես համոզված եմ, որ հենց մենք ենք այն կառավարությունը, հենց մենք ենք այն խորհրդարանը, հենց մենք ենք այն ժամանակը, որը հնարավորություն է ունենալու ասել՝ ահա մենք երաշխավորեցինք Հայաստանի պետականության գոյությունը առաջիկա հարյուրամյակի ընթացքում»։
Մենք այստեղ ենք ոչ բռնատիրության, ոչ էլ Ղարաբաղի պատճառով
Ինչպե՞ս անվանել ինձ։ Ինչպես 2014 թվականի բաց նամակում ընդդեմ Ղրիմի բռնազավթման՝ «անկախ սոցիալիստ»։ Այնտեղ այդպիսք մեծամասնություն էին։
Ի՞նչ է ցույց տալիս Ուկրաինայում ռուսական զոհերի վիճակագրությունը
«Մեդիազոնա» ռուսական պարբերականը մի խումբ կամավորների հետ ուսումնասիրել է Ուկրաինայում զոհված 1744 ռուսաստանցի զինծառայողների մասին (մամուլում, սոցցանցերում, պետական մարմինների պաշտոնական էջերում տեղ գտած) հրապարակումները։ Ամփոփված տվյալների համաձայն, — Հաստատված զոհերի մեծ մասը Ռուսաստանի աղքատ շրջաններից է (Դաղստան, Բուրյաթիա․․․)։ — Նրանցից առնվազն 69-ը ծնվել են 2003-2004 թվականներին (18-19 տարեկան)։ Գերակշռող մասը 21-23 տարեկան են։ Ենթադրաբար՝ կան պարտադիր ժամկետային զինծառայողներ։ — Զոհերից շուրջ 500-ը ընդգրկված էին ռուսական բանակի ամենամարտունակ ստորաբաժանումների կազմում՝ դեսանտավորներ, հատուկ ջոկատայիններ, ծովային հետևակ։ — Պսկովի և Կոստրոմայի դեսանտային զորքերը, որոնք աչքի են ընկել դեռևս 2014 թվականին՝ Ուկրաինայում Արևելքում ծավալվող ռազմական գործողությունների ժամանակ, մեծաթիվ կորուստներ են ունեցել։— Զոհվել է առնվազն 300 սպա, այդ թվում՝ Սևծովյան նավատորմի հրամանատարի տեղակալն ու երկու գեներալ-մայոր։ — Զոհվել է ավիացիայի առնվազն 20 և ուղղաթիռի առնվազն 6 օդաչու։ — Մարտի դաշտ են նետվել նաև նրանք, ում պարտականությունների մեջ այլ պետության տարածքում պատերազմելն առհասարակ չի մտնում՝ Ռոսգվարդիայի ծառայողները, որոնք հայտնի են հիմնականում ցուցարարներին բռնության ենթարկելով։ Այս պահին հայտնի է Ուկրաինայում զոհված առնվազն 70 ռոսգվարդիականի մասին։ Խոսքը բացառապես կադրային զինվորականների մասին է․ նրանք, ովքեր կռվել են Լուգանսկի և Դոնեցկի ինքնահռչակ հանրապետությունների կողմից, բայց ընդգրկված չեն եղել Ռուսաստանի զինված ուժերի կազմում, վիճակագրության մեջ հաշվի չեն առնվել։ Ռուսական բանակի իրական կորուստները, ենթադրաբար, գերազանցում են ոչ միայն պաշտոնական տվյալները, այլև այս թիվը․ ոչ բոլոր զոհերն են հուղարկավորվել, անգամ հուղարկավորվածների մասին ամբողջական տվյալներ չկան։ Մամուլի, տեղական վարչակազմերի, կրթական հաստատությունների հաղորդումները համակարգային բնույթ չեն կրում։ Պաշտոնական Մոսկվան կորուստների մասին նախընտրում է չխոսել։ Ավանդույթի համաձայն՝ տհաճ լուրերի մասին հաղորդելու պարտականությունը փոխանցվում է ռեգիոնալ իշխանություններին․ զոհերի մասին լավագույն դեպքում տեղեկացնում են նահանգապետերը, քաղաքապետերը, քաղաքային կամ շրջանային վարչակազմերը։ Ուկրաինա ներխուժելուց ի վեր՝ Ռուսաստանի ՊՆ-ն սեփական կորուստների թիվը միայն երկու անգամ է հրապարակել․ մարտի 2-ին հաղորդվել է 498, իսկ մարտի 25-ին՝ 1351 զոհերի մասին։ Վլադիմիր Պուտինը գերադասում է շրջանցել այս թեման․ նախագահը պատմել է առանձին զինվորների «հերոսական» մահվան մասին, խոստացել փոխհատուցել զոհերի ընտանիքներին, բայց երբեք չի նշել նրանց թիվը։ Պուտինի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը ապրիլի սկզբին հայտարարել էր, թե Ռուսաստանը «զգալի» կորուստներ է ունեցել։ Պեսկովը սա «ողբերգություն» էր անվանել։ Ավելի ուշ նա ստիպված էր պարզաբանել, թե նկատի ուներ ՊՆ-ի կողմից հրապարակված վերջին տվյալները։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի գնահատմամբ, ռուսական կողմի կորուստները մարտի վերջի դրությամբ հասել են 10 հազարի (հայտնի չէ՝ խոսքը միայն զոհերի, թե՞ նաև վիրավորների և գերեվարվածների մասին է)։ Ուկրաինայի գլխավոր շտաբը կանխատեսելիորեն ավելի մեծ թիվ է նշում․ ռուսական բանակի մարդկային կորուստները, ըստ Կիևի, գերազանցում են 20 հազարը։ Բաց աղբյուրներից հավաքագրված տեղեկություններն այս առումով որևէ ընդհանրացման տեղիք չեն տալիս՝ ընդգծում է «Մեդիազոնան»։ Ռուսական բանակի զոհերի իրական թվի մասին հավաստի տեղեկություններ առ այսօր չկան։ Առնվազն 317 սպա է զոհվել, նրանցից 44-ը՝ փոխգնդապետի կամ ավելի բարձր կոչումով Բանակային զոհերի մասին ամեն 5-րդ հաղորդումը սպաներին է վերաբերում, ինչը չի նշանակում, որ զոհերի 1/5-րդը սպաներ են։ Հավանական է, որ ի տարբերություն շարքայինների՝ նրանց մահվան գույժն ավելի հաճախ է հանրայնացվում։ Հրապարակումների մեկ երրորդը առնչվում է բարձր անձնակազմին՝ մայորներ, փոխգնդապետներ, գնդապետներ․․․ Ապրիլի 25-ի դրությամբ ռուսական կողմը պաշտոնապես հաստատել է գեներալ-մայոր Անդրեյ Սուխովեցկիի (41-րդ բանակ) և գեներալ-մայոր Վլադիմիր Ֆրոլովի (8-րդ բանակ) մահը։ Բացի այդ՝ Մարիուպոլի մոտ զոհվել է Ռուսաստանի Սևծովյան նավատորմի հրամանատարի տեղակալ, առաջին ռանգի կապիտան Անդրեյ Պալիյը։ Ուկրաինան պնդում է, որ ներխուժման ընթացքում սպանվել են ռուսական բանակի ևս երեք գեներալ-մայորներ՝ 41-րդ բանակի շտաբի ղեկավար Վիտալի Գերասիմովը, 29-րդ բանակի հրամանատար Անդեյ Կոլեսնիկովը և 150-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար Օլեգ Միտյաևը։ Մոսկվան այս տեղեկությունները չի հաստատել։ Լուրեր են շրջանառվում նաև երկու գեներալ-լեյտենանտների՝ 8-րդ բանակի հրամանատար Անդրեյ Մորդվիչևի և 49-րդ բանակի հրամանատար Յակով Ռեզանցևի մահվան մասին է․ ըստ չհաստատված տեղեկությունների՝ նրանք զոհվել են Խերսոնի մարզի Չերնոբաևկա աէրոդրոմում։ «Մեդիազոնայի» ինֆոգրաֆիկայի մեջ ներառված են զոհված սպաների անուն-ազգանունները․ չհաստատված մահերը «վիճակագրության» մեջ չեն ընդգրկվել։ Օդադեսանտային զորքերը (ВДВ) մեծ կորուստներ են կրել Կիևի տակ, իսկ ծովային հետևակը՝ արևելքում․ 4 հրամանատար է զոհվել Սպայական անձնակազմից բացի՝ ռուսական բանակը զգալի կորուստներ է ունեցել նաև զորքերում, որոնք էլիտար և առավել մարտունակ են համարվում՝ օդադեսանտային, ծովային հետևակ, հատուկ ջոկատայիններ։ Ամենաշատ հրապարակումները դեսանտավորների մասին են․ Ուկրաինայի վրա հարձակումից ի վեր զոհվել է օդադեսանտային զորքերի առնվազն 351 զինծառայող։ Ամենամեծ կորուստները, ըստ հաստատված տեղեկությունները, կրել է Կոստրոմայի՝ 331-րդ գվարդիական պարաշյուտադեսանտային հարվածային գունդը՝ առնվազն 49 զինծառայող։ Բի-Բի-Սիի տվյալներով՝ գունդը փորձել է գրոհել Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևը և լռվել շրջանի հյուսիսային մասում (Բուչա, Հոստոմել, Իրպեն) ծավալված մարտերում։ Հաստատված զոհերից 12-ը սպաներ են։ Սպանվել է նաև գնդի հրամանատար, 40-ամյա գնդապետ Սերգեյ Սուխարևը։ Մոտավորապես նույնն է պատահել նաև հանրահայտ պսկովյան դեսանտի հետ․ 76-րդ գվարդիական դեսանտագրոհային դիվիզիայի առնվազն 40 զինծառայողներ պաշտոնապես սպանված են (նրանցից 16-ը՝ սպաներ, որոնց թվում են փոխգնդապետներ Անդրեյ Օկրուժևը, Վիկտոր Կուզմինը, Յուրի Ագարկովը): Նվազագույնը 25 զոհ՝ Ուլան Ուդեի 11-րդ առանձին գվարդիական դեսանտագրոհային բրիգադում․ սպանվել է նաև բրիգադի փոխհրամանատար Դենիս Գլեբովը։ Եվս 15 զոհ Կովկասի՝ 247-րդ գվարդիական դեսանտագրոհային (կոզակական) գնդից․ սպանվել է գնդի հրամանատար, 38-ամյա գնդապետ Կոնստանտին Զիզևսկոյը և ևս չորս սպաներ, այդ թվում՝ դեսանտագրոհային դասակի և հետախուզական վաշտի հրամանատարները։ Բի-Բի-Սիի հետ զրույցում փորձագետները նշում են, որ ռուսական բանակի հրամանատարությունը դեսանտավորներին հաճախ օգտագործում է խնդիրների համար, որոնք կարող էին դրվել նաև սովորական հետևակի առջև․ բայց հենց օդադեսանտային զորքերում են ընգրկված ռուսական բանակի ամենամարտունակ ստորաբաժանումները։ Եվ Պսկովի, և Կոստրոմայի դեսանտավորները 2014 թվականին մասնակցել են Դոնբասի պատերազմին։ Նրանց մասնակցությունը Մոսկվան թաքցնում էր․ մեկնաբանելով դեսանտավորների գերեվարումը՝ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հաղորդում էր, թե նրանք «մոլորվել» և պատահաբար հայտնվել են Ուկրաինայի տարածքում կամ որ զորացրվել են և պատերազմի են մեկնել որպես «կամավորներ»։ Զոհվածներին այդ ժամանակ գաղտնի էին հուղարկավորում։ Ռուսաստանի համար մյուս կարևոր ուղղությունը Մարիուպոլն էր (նավահանգստային քաղաքը պատերազմի ընթացքում գրեթե ոչնչացվել է): Այստեղ գրոհում էր ծովային հետևակը․ հաստատված տեղեկությունների համաձայն՝ ռուսական կողմն այստեղ առնվազն 91 զոհ ունի։ Սպանվել է Սևծովյան նավատորմի ծովային հետևակի 810-րդ առանձին գվարդիական բրիգադի 42-ամյա հրամանատար Ալեքսեյ Շարովը և նրա 19 ենթակաները։ Մարիուպոլի մատույցներում է զոհվել նաև Սևծովյան նավատորմի հրամանատարի տեղակալ, առաջին ռանգի կապիտան Անդրեյ Պալիյը։ Ուկրաինա ներխուժումից ի վեր հաղորդվել է 45 ռուս հատուկ ջոկատայինների մասին։ Հաստատված է, որ նրանցից առնվազն 25-ը ծառայում էին Ռուսաստանի Գլխավոր հետախուզական վարչությունում (ГРУ)․․․ Զոհվել է նաև ՌԴ Անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ, ФСБ) փոխգնդապետ Ալեքսեյ Կրյուկովը, ով ենթադրաբար ծառայում էր ԱԴԾ Հատուկ նշանակության կենտրոնի հանրահայտ «Ալֆա» վարչությունում։ Հայտնի է նաև ավիացիայի առնվազն 20 և ուղղաթիռների առնվազն 6 օդաչուների սպանության մասին․ օդաչուներ կան նաև գերեվարվածների մեջ։ «Մեդիազոնան» հատուկ ընդգծում է՝ առաջին կարգի ռազմավիացիայի մեկ օդաչուի պատրաստությունը 7-8 տարի է պահանջում և արժի շուրջ 3․4 միլիոն դոլար։ Օդաչուի հետ միասին կործանվում է նաև թանկարժեք տեխնիկան։ Oryx նախագծի OSINT-ի տվյալներով, Ռուսաստանը պատերազմի 60 օրերի ընթացքում առնվազն 12 Ка-52 «Ալիգատոր» հարվածային ուղղաթիռ է կորցրել, ինչը կարող է կազմել ընդհանուր շարժապահեստի շուրջ 10 տոկոսը։ Մեկ Ка-52-ի գինը 857 միլիոն ռուբլի է։ Չնայած Ռուսաստանի ՊՆ-ն պատերազմի առաջին իսկ օրերից հայտարարում է, որ Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանությունը գրեթե ամբողջությամբ ավերված է, ուկրաինական բանակին հաջողվել է խոցել նաև ռուսական բանակի յոթ Су-34 գերձայնային կործանիչ-ռմբակոծիչներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ավելի քան միլիարդ ռուբլի արժի։ Զոհված ուժայինների մեջ կան նաև ծառայողներ, որոնք առհասարակ ընդգրկված չեն Ռուսաստանի Զինված ուժերում։ Սպանվել է առնվազն 5 ոստիկան և Նացգվարդիայի 78 ծառայող, որոնցից 15-ն ընդգրկված էին ՕՄՕՆ-ում՝ կառույց, որ ստեղծվել է բողոքի ցույցեր ճնշելու, ձերբակալություններին և խուզարկություններին մասնակցելու համար և որի պարտականությունների մեջ արտերկրում ռազմագործողություններին մասնակցելն առհասարակ չի մտնում։ Ռուսաստանում, հիշեցնենք, ռազմական դրություն չի հայտարարվել։ Զոհերից ևս 15-ը ներքին զորքերի հատուկ ջոկատայիններ էին, 6-ը՝ Արագ արձագանքման հատուկ ջոկատից (СОБР): Փետրվարի վերջին-մարտի սկզբին ՕՄՕՆ-ականների և ՍՕԲՐ-ականների զորասյունը ջախջախվել է Կիևի և Խարկովի մոտակայքում․․․ «Մեդիազոնան» զորքերի տեսակը որոշել է ըստ հաղորդումներում/նեկրոլոգներում ներառված տեղեկությունների՝ ծառայության վայր, համազգեստ, տարբերանշաններ և այլն: Օրինակ՝ եթե զինվորականը օդադեսանտային զորքերում ինքնագնաց հրետանային կայանք էր կառավարում, նա դասվել է օդադեսանտային, այլ ոչ թե հրետանային զորքերին։ 1744 հաղորդումներից միայն 1162-ում է հաջողվել պարզել զորքերի տեսակը (ավելի հաճախ՝ դեսանտավորներին, երկրորդ տեղով (308)՝ մոտոհրաձգային կազմավորումների զինծառայողներին․․․): Ամենայն հավանականությամբ, զոհերի իրական համամասնությունը այսպիսին չէ՛․ դեսանտավորներին պարզապես ավելի հեշտ է տարբերակել։ «Մեդիազոնան» ենթադրում է, որ զոհվածների մեծ մասը, որոնց զորքերի տեսակը չի հաջողվել պարզել (582), մոտոհրաձգայիններ կամ տանկիստներ էին (մոտոհրաձգային միավորումներն ամենամեծն են ցամաքային զորքերի կազմում): «Այլ զորքերի» մեջ են ընդգրկված ՀՕՊ-ը (ПВО), զենիթահրթիռային և ռադիացիոն, քիմիական, կենսաբանական պաշտպանության զորքերը, կապավորները, օդատիեզերական ուժերի ցամաքային ծառայությունը՝ յուրաքանչյուր կարգում առավելագույնը 10 դեպք։ Մահվան ամսաթիվը նշվում է 1744 հաղորդումներից միայն 700-ում. Ցաքուցրիվ այս տեղեկությունները բավարար չեն՝ հստակ եզրակացություններ անելու համար։ Բայց, հիմնվելով առկա տվյալների վրա, կարելի է ենթադրել, որ Ռուսաստանը լուրջ կորուստներ է ունեցել հարձակման առաջին իսկ օրը, որբ փորձել է գրոհել միաժամանակ մի քանի, այդ թվում՝ Կիևի, ուղղությամբ։ Ավելի ուշ, երբ ռուսական բանակը հետ քաշվեց Կիևից, Մոսկվան սկսեց հերքել Ուկրաինայի մայրաքաղաքը գրավելու պլանները, չնայած մինչ այդ հսկայական ջանքեր էր գործադրում՝ Կիևը պաշարելու և գրավելու համար։ Ռուսական բանակը մեծ կորուստներ է ունեցել նաև մարտի 12-ին՝ հավանաբար, Մարիուպոլի համար մարտերի ընթացքում։ Զոհվում են երիտասարդներն ու աղքատները Զոհերի մեծ մասը, դատելով առկա տվյալներից, զինծառայողներ են Ռուսաստանի աղքատ շրջաններից։ Ամենաշատը՝ Դաղստանից և Բուրյաթիայից, որտեղ միջնարժեք աշխատավարձը չի գերազանցում 20 հազար ռուբլին։ Սա, ըստ «Մեդիազոնայի», կարող է բացատրվել ոչ միայն դեմոգրաֆիկ և տնտեսական պայմաններով, այլև զինծառայության նկատմամբ հատուկ վերաբերմունքով։ Ռուսաստանի բնակչության շուրջ 12 տոկոսն ապրում է Մոսկվայում և Պետերբուրգում․ մոսկվացիներ և պետերբուրգցիներ հաղորդումներում գրեթե չկան։ Զոհերի տարիքը հիշատակվում է 1744 հաղորդումներից գրեթե հազարում։ Զոհերի մեծ մասը 21-ից 23 տարեկան էին, 69-ը՝ 20 տարեկանից երիտասարդ, 13-ը՝ 18 տարեկան։ Զոհերի մեջ կան նաև պարտադիր ժամկետային զինծառայողներ․ նման հաղորդումներ են եկել նաև Սև ծովում խորտակված «Մոսկվա» հածանավից։ Խարկովի մոտ, օրինակ, զոհվել էր 20-ամյա Պավել Պոզանենը․ նրա մայրը պատմել էր, որ տղային ապօրինաբար պայմանագրային էին սարքել (գործը քննվում է ռազմական դատախազությունում)։ Զոհվածներից ևս երկուսը՝ 18-ամյա Դենիս Յարոսլավցևը (Բաշկորտոստան) և 19-ամյա Ալեքսանդր Բոբրովը (Ալտայ), զորակոչվել էին 2021 թվականի նոյեմբերի վերջին․ պատերազմի մեկնարկին նրանք հազիվ հատել էին պայմանագրի կնքման համար անհրաժեշտ եռամսյա ծառայության ժամկետը։ Մարտի սկզբին Պուտինը հայտարարել էր, թե պատերազմ են գնում միայն պրոֆեսիոնալ զինվորականները։ Հաջորդ իսկ օրը Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հաստատել էր, որ ժամկետային զինծառայողների ներկայության «մի քանի փաստ» է արձանագրվել։ Գերատեսչությունը հավաստիացնում էր, թե նրանց մեծ մասն (հայտարարության օրվա դրությամբ) արդեն Ռուսաստանի տարածքում է։ Եվ Բոբրովը, և Յարոսլավցևը զոհվել են ապրիլի սկզբին՝ ՊՆ-ի հավաստիացումներից մոտ մեկ ամիս հետո։ Ուկրաինայի իշխանությունները մի քանի անգամ նշել էին, որ ռուսական կողմը հրաժարվում է տարհանել զոհվածների մարմինները։ Հայտնի չէ, որքանով է դա համապատասխանում իրականությանն այսօր․ հավանական է, որ զոհվածներից շատերը մինչ օրս չեն հուղարկավորվել։ շապիկի լուսանկարը Անդրեյ Մարիենկոյի / AP, 2020 թվականի մարտի 7, Խարկովի շրջան
Աշխարհազորը անհասկանալի է․ Հայաստանը արդեն իսկ ունի պաշտպանության անհրաժեշտ ռեսուրսներն ու մեխանիզմները
Խնդիրը կլուծի այն քաղաքացիների ներգրավման շնորհիվ, որոնց համար զինվորական մասնագիտությունը իրենց հիմնական զբաղմունքն է, իսկ դրա փոխարեն ողջ բնակչությանը դարձնել․․․
Надевая на ребенка военную форму, в кого вы его наряжаете?
Наряжать в них — не надо. Если начнется война, то все нарядимся. И готов к этому все равно никто не будет...
Երբ երեխային զինվորական շորեր եք հագցնում
Անձամբ ես չէի ուզենա, որ երեխաներս ինչ-որ մեկի գաղափարի համար մեռնելու գնային՝ առասպելական պարտքերը հայրենիքին վճարելու․․․
Դասընթացի հրավեր․ ռազմ-Ականացման և ան-Վտանգության միջև
- Ինչպե՞ս է ժառանգված ռազմականացումը դրսևորվում մեդիա դիսկուրսում, կրթական համակարգում, քաղաքական մշակույթում․․․
Հայկական բանակը, ոնց որ մյուս բանակները, ազգայնականության, պատերազմի, ավերի զավակն ա
- Անբարոյական չպիտակվելու համար շնորհավորանք տարածելը, որպես սրտահովանք, մարդու ազատության․․․
Մրցումն է պատճառը կռվի
Սոցիալ-դեմոկրատները, թե նրա հայկական հատվածը՝ դաշնակցությունը օժանդակեցին, օգնեցին բուրժուաներին խաբելու աշխատավորությանը՝ կռվեցնելու նրանց միմյանց դեմ:
Մասնակցության հրավեր․ «ռազմ-Ականացման և ան-Վտանգության միջև»
Հայտերի ընդունման վերջնաժամկետը փետրվարի 15-ն է: Դասընթացը վարելու են սոցիոլոգիայի, հոգեբանության, հետաքննող լրագրության, քաղաքացիական հասարակության...